Kto podpisał wyrok na twój świat? O małych pogrzebach, których nikt nie opłakuje.

Znasz to uczucie, kiedy otwierasz starą szafę i wyciągasz z niej sweter, który do kogoś należał, albo po prostu patrzysz na puste legowisko w kącie pokoju, gdzie sierść dawno już zrosła się z kurzem? Człowiek tak kurczowo trzyma się swoich małych świętości, że gotów jest uznać za żałobę tylko to, co ma stempel ostateczny, z pieczęcią i urzędowym zapachem stęchłych kwiatów, jakby ból potrzebował aktu zgonu, żeby zasługiwać na powagę i współczucie otoczenia. Co za urocza, ludzka próżność, ta nieustanna potrzeba klasyfikowania cierpienia na lepszy i gorszy sort, podczas gdy serce pęka dokładnie z tej samej przyczyny – bo nagle dotyka lodowatej próżni tam, gdzie jeszcze wczoraj pulsowało ciepło.

Słuchaj, spójrz na to biurko pod oknem. Monitor jest czarny, martwy, a w szufladzie leży ta nieszczęsna teczka z wypowiedzeniem i ostatnim, fałszywie uprzejmym mailem od kogoś, kto jeszcze wczoraj nazywał cię niezastąpionym. Płacicie rachunki za własny oddech kawałkami swojego czasu, a potem dziwicie się, że kiedy ktoś zabiera wam tę waszą codzienną katorgę, czujecie w piersiach ciężar nie do uniesienia. Przecież to też jest śmierć – mała, cicha egzekucja czegoś, czemu oddaliście najlepsze lata. Wstajesz rano i nie masz pojęcia, dokąd pójść, bo budzik milczy jak zaklęty. Idziesz do kuchni, parzysz kawę na jedną filiżankę mniej i nagle dopada cię ta cholerna, niczym nieuzasadniona cisza, która rezonuje w pustych ścianach mieszkania. To nie jest po prostu brak zajęcia, to jest pogrzeb rutyny, w której zdążyliście się zadomowić jak w starych, wygodnych kapciach, nie zauważając nawet, że podeszwy dawno się przetarły.

Ale nie, urzędnicy ludzkich dusz pokiwają głowami ze zrozumieniem tylko wtedy, gdy czarna wstążka owinie się wokół czyjegoś imienia. A co z miłością, która umiera po cichu, za życia, bez fanfar i płaczu nad otwartą jamą w ziemi? Patrzysz na człowieka, z którym dzieliłeś poduszkę, śmiech i poranną zgryzotę, a teraz mija cię w przedpokoju obcy, obojętny ktoś, kto pachnie zupełnie tak samo, a jest tak dalece nieosiągalny, jakby dzieliły was tysiące kilometrów surowego oceanu. To jest dopiero majstersztyk rozpaczy. Chowasz kogoś, kto wciąż chodzi po tym samym asfalcie, oddycha tym samym powietrzem i robi zakupy w tym samym sklepie za rogiem. Nie ma grobu, na którym można postawić samotny znicz, nie ma trumny, nad którą wypada skłonić głowę. Jest tylko kuchenny stół, dwa kubki i narastająca niedorzeczność faktu, że obok ciebie kręci się żywe widmo, z którym nie masz już o czym rozmawiać. Prawdziwa pustka nie pyta o to, czy serce przestało bić – pytacie tylko po cichu sami siebie, dlaczego w ogóle jeszcze oddychacie, skoro cały ten dotychczasowy świat rozpadł się na atomy bezgłośnie.

Oswojenie kogoś albo czegoś zawsze zobowiązuje do łez, chociaż rzadko kto ma dość odwagi, by przyznać to przed samym sobą. I nie chodzi tu wcale o ludzi o złotych włosach z odległych, małych planet, ale o te wszystkie codzienne relacje, które tworzymy po drodze. Także o to małe, czworonożne życie, które witało was w progu szaleńczym merdaniem ogona, a teraz zostawiło po sobie tylko miskę wciśniętą pod kredens i zapach mokrej sierści wtopiony w stary dywan. Kiedy odchodzi zwierzak, świat nie ogłasza żałoby, nikt nie zwalnia was z obowiązków, nikt nie pyta, jak się trzymacie. A wy siedzicie po ciemku w salonie, wpatrzeni w puste miejsce na kanapie, i czujecie, jak gardło zaciska wam się w dokładnie taki sam, bolesny węzeł. Przecież oczy bywają ślepe na to, co najważniejsze, a szuka się przede wszystkim sercem – a kiedy to serce nagle traci swoje najwierniejsze, bezwarunkowe oparcie, zostaje wam tylko chłód gołej podłogi i ten wszechobecny, głuchy brak, z którym nie bardzo wiecie, co zrobić.

Dlaczego tak bardzo kurczymy się przed prostą prawdą, że można opłakiwać wszystko, co bezpowrotnie minęło? Ponieważ użalanie się nad utraconą pracą, rozpadającą się relacją czy martwym psem wydaje się wam nietaktowne wobec wielkich, uniwersalnych tragedii tego świata? Otóż nie, moi drodzy, cierpienie nie posiada żadnego urzędowego cennika, a każda utrata jest małym końcem świata, który przeżywacie w zupełnej samotności. Zbieracie w sobie te wszystkie ciche pogrzeby, nieustannie grzebiąc cząstki samego siebie w przydrożnych rowach własnej codzienności, a potem dziwicie się, że idąc przez życie, ciągniecie za sobą taki ciężki, zgrzytający wózek pełen złudzeń, pożegnań i wyblakłych zapachów.
Oto cała gorzka prawda o waszych wielkich dramatach i małych żałobach – potraficie chować bliskich tam, gdzie wciąż żyją, a jednocześnie opłakujecie rzeczy i istnienia tak, jakby leżały już głęboko w piachu.

Powiedz mi więc, kiedy ostatni raz zatrzymałeś się i zapłakałeś nad czymś, co nie miało swojego oficjalnego imienia w żadnej księdze zgonów, a mimo to rozbiło twój poukładany świat na drobne kawałki, z którymi teraz zostajesz zupełnie sam w środku nocy?