Jak przed wyjazdem.
Stoję przy oknie w Peurto del Carmen i patrzę na te same miejsca, które znam na pamięć. Jutro wyjeżdżam, a one nagle wyglądają inaczej.
Mam rękę na klamce, ale nie otwieram drzwi. Za oknem leży ta sama droga, którą znam lepiej niż własne myśli. Czarna, wąska, z zakrętem przy starym murze z lawy. Dalej widać zarys wzgórz w stronę Ugi, a jeszcze dalej, jeśli powietrze jest czyste, kawałek oceanu. Dziś powietrze nie jest czyste. Calima zawiesiła się nisko i wszystko wygląda jak przez brudną szybę. Stoję i patrzę dłużej niż zwykle.
Jutro rano jadę na lotnisko. Krótki wyjazd, kilka dni, nic wielkiego. Bagaż już prawie spakowany, klucze leżą na stole, lista rzeczy do zrobienia skreślona w połowie. Zwykle o tej porze już bym wyszedł na taras, wypił mocne americano z lodem albo po prostu odwrócił wzrok. Dziś nie mogę. Coś mnie trzyma przy oknie.
Ktoś niedawno powiedział, że nie wiemy, kiedy daną drogą idziemy ostatni raz. Że skoro tak, to warto cieszyć się każdym krokiem. Brzmiało prosto. Prawie jak rada, którą człowiek powinien przyjąć bez pytania. A ja wtedy skinąłem głową i poczułem, że coś we mnie się zamyka. Bo ja tych miejsc nie traktuję jak ostatnich. Traktuję je jak stałe tło. Jak coś, co będzie tu, kiedy wrócę. Chociaż czy mogę sobie na sto procent powiedzieć, że mam na to jakąklwiek gwarancję?
Próbuję sobie wytłumaczyć, że to normalne. Że życie na Lanzarote składa się z powtórzeń. Ta sama droga do Playa Blanca, kiedy trzeba coś załatwić. Ten sam zjazd w stronę El Golfo, kiedy chce się zobaczyć zieloną wodę. Ten sam widok z Famary, kiedy wiatr jest zbyt mocny, żeby stać na plaży. Człowiek nie może za każdym razem myśleć: a co, jeśli to ostatni raz. Wtedy by się nie ruszył. Albo ruszałby się za mocno, jakby wszystko miało zaraz zniknąć.
Ale stoję przy oknie i coś nie gra. Bo pamiętam inny wyjazd. Kilka lat temu. Też krótki. Też „wrócę za chwilę”. Spakowałem się szybko, nawet nie spojrzałem dłużej na drogę, którą codziennie jeździłem. Potem coś się zmieniło. Nie wróciłem od razu. A kiedy wróciłem, ta droga była już inna. Nie dlatego, że się zmieniła. Dlatego, że ja już wiedziałem, że mogła być ostatnia. I że wtedy, kiedy wychodziłem, nawet nie zauważyłem, że wychodzę.
Parę dni później byłem już w innym mieście, zaczynając nowe życie. A to, co stanowiło dla mnie codzienność, przestało nią być – ot tak. Wystarczyło jedno spakowanie walizki i zamknięcie drzwi, by życie, które uważałem za pewnik, stało się czymś, co może się już tylko przyśnić.
Codzienna część mnie mówi: odłóż to. Masz samolot. Masz bagaż. Masz rzeczy do zrobienia przed wyjazdem. Refleksyjna część pyta ciszej: a jeśli się mylisz, traktując te miejsca jak nieskończone? Opór jest najgłośniejszy. On nie chce, żebym się zatrzymywał. Bo zatrzymanie oznacza, że mogę zobaczyć, ile razy wychodziłem bez patrzenia. Ile razy zakładałem, że jutro znowu będzie to samo.
Otwieram w końcu drzwi. Wychodzę na taras. Wiatr od razu bierze mnie w twarz. Pył chrupie między zębami. Idę w stronę muru i opieram o niego ręce. Patrzę na drogę. Na czarne pola. Na krzaki, które zawsze rosną w tym samym miejscu, choć wyglądają, jakby ledwo trzymały się ziemi. Spotykam wzrokiem samochód, który jedzie w dół. Kierowca unosi rękę. Ja też. Zwykły gest. A w głowie pojawia się myśl, której nie prosiłem: a jeśli to ostatni raz, kiedy ktoś mi tu macha z tej drogi?
Głupie. Przesadne. Odganiam. Ale nie odchodzi do końca.
Schodzę na dół i idę piechotą. Niedaleko. Tylko do zakrętu, skąd widać już więcej. Buty na asfalcie, wiatr w uszach, calima w oczach. Mijam miejsce, gdzie zawsze parkują ci, co przyjeżdżają robić zdjęcia o zachodzie. Dziś nikogo nie ma. Tylko kamienie i cisza, którą wiatr trochę rozrywa. Staję i patrzę dłużej niż potrzeba.
Próbuję sobie powiedzieć, że skoro nie wiem, czy wrócę dokładnie do tego samego, to powinienem się cieszyć tym widokiem. Ale to brzmi jak kolejny obowiązek. Jak coś, co powinienem robić, żeby być w porządku. A ja nie chcę kolejnego obowiązku. Chcę zrozumieć, dlaczego ta myśl mnie tak irytuje.
Irytuje mnie, bo jest wygodna. Bo pozwala udawać, że problem leży w braku radości, a nie w czymś głębszym. Że wystarczy się bardziej cieszyć i wszystko będzie dobrze. A ja widzę, że nie o radość tu chodzi. Chodzi o to, że traktuję te miejsca jak coś, co zawsze będzie dostępne. Że zakładam, że wrócę i znowu zobaczę ten sam zakręt, te same pola, ten sam kawałek oceanu za mgłą. A to założenie jest kłamstwem, które pozwala mi nie patrzeć.
Wracam wolniej. Nie dlatego, że postanowiłem się cieszyć. Dlatego, że coś we mnie się przesunęło. Nie znalazłem odpowiedzi, którą mógłbym komuś powtórzyć. Nie mam zdania, które brzmi mądrze. Mam tylko to: że przez lata wychodziłem z tych miejsc, zakładając, że będą czekać. I że to założenie było formą ucieczki. Ucieczki przed tym, że niektóre rzeczy kończą się bez ostrzeżenia. Że ostatni raz wygląda dokładnie tak samo jak wszystkie poprzednie.
Nie wiem, czy za kilka dni wrócę dokładnie tu. Nie wiem, czy za rok będę jeszcze mieszkał w tym domu. Nie wiem nawet, czy za tydzień będę pamiętał, jak dziś wiatr smakował pyłem i jak droga wyglądała przez calimę. Ale wiem już coś innego. Że nie chodzi o to, żeby się cieszyć każdym spojrzeniem, jakby ktoś kazał. Chodzi o to, żeby przestać udawać, że spojrzenia są nieskończone. Że kiedy patrzę, to patrzę. I że to, co jest teraz – czarna droga, pył w powietrzu, mur pod dłońmi – nie jest próbą generalną przed prawdziwym życiem. Jest tym, czym jest.
Wchodzę z powrotem do domu. Zamykam drzwi. Klucze dalej leżą na stole. Biorę je do ręki i odkładam na inne miejsce. Nie dlatego, że skończyłem myśleć. Dlatego, że już nie muszę udawać, że tylko przygotowuję się do wyjazdu.